phản ánh luận
Định nghĩa
Danh từ: - Học thuyết về sự phản ánh: "phản ánh luận" là một lý thuyết triết học cho rằng nhận thức của con người là sự phản ánh hiện thực khách quan vào ý thức. Theo quan điểm này, thế giới vật chất tồn tại độc lập với ý thức, và ý thức có khả năng tái tạo lại thế giới đó một cách trung thực thông qua các giác quan và tư duy.
Ví dụ sử dụng
- (Học thuyết về sự phản ánh là nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng.)
- (Nhiều nhà triết học tranh luận về độ chính xác của lý thuyết này khi giải thích cách con người nhận thức thế giới.)
Các cách sử dụng nâng cao
"phản ánh luận biện chứng": lý thuyết phản ánh kết hợp với phép biện chứng, nhấn mạnh quá trình phản ánh không thụ động mà có sự tương tác và phát triển.
- Phản ánh luận biện chứng cho rằng nhận thức là một quá trình tích cực, không chỉ đơn thuần là sao chép. (Lý thuyết này khẳng định nhận thức có tính chủ động và sáng tạo.)
"phản ánh luận máy móc": cách hiểu giản đơn về phản ánh luận, cho rằng ý thức phản ánh thế giới một cách thụ động như tấm gương.
- Phản ánh luận máy móc bị phê phán vì bỏ qua vai trò của chủ thể nhận thức. (Cách hiểu này bị chỉ trích vì không tính đến sự chủ động của con người.)
Biến thể và từ gần giống
Phản ánh (động từ): tái hiện lại sự vật, hiện tượng qua ý thức.
- Nhận thức phản ánh hiện thực khách quan. (Nhận thức tái hiện lại thế giới bên ngoài.)
Luận (danh từ): học thuyết, lý thuyết, quan điểm có hệ thống.
- Luận về nhận thức là một phần của triết học. (Học thuyết về nhận thức là một nhánh của triết học.)
Từ đồng nghĩa
- Thuyết phản ánh: cách gọi khác của "phản ánh luận", thường dùng trong triết học.
- Lý thuyết phản ánh: thuật ngữ tương đương, nhấn mạnh tính hệ thống của học thuyết.
Thành ngữ liên quan
- Phản ánh luận duy vật: lý thuyết phản ánh dựa trên nền tảng duy vật, khẳng định vật chất có trước, ý thức có sau.
- Phản ánh luận duy vật là cơ sở của nhận thức luận Mác-xít. (Lý thuyết này là nền tảng cho cách hiểu về nhận thức trong chủ nghĩa Mác.)